Instagram ve WhatsApp otomasyonu sözlüğü

A – G

Akış (flow)

Bir tetikleyiciden başlayıp adım adım ilerleyen otomasyon senaryosu. Mesaj, koşul, bekleme, etiket ve devir adımlarından oluşur. Yayına alınmış her akışın bir sürümü vardır; başlamış bir konuşma başladığı sürümle biter.

Anahtar kelime (keyword)

Gelen mesajda geçtiğinde akışı başlatan sözcük ya da sözcük öbeği. “Fiyat”, “katalog”, “randevu” tipik örneklerdir. Eşleşme türü — içerir, tam eşleşir, ile başlar — hangi mesajların yakalanacağını belirler.

Atama (assignment)

Bir sohbetin belirli bir ekip üyesine verilmesi. Elle yapılabilir ya da kurala bağlanabilir (eşit dağıtım, en az yüklü kişi, sabit kişi). Atanmış sohbet, kimin sorumlu olduğunu belirsizlikten çıkarır.

BSP (Business Solution Provider)

WhatsApp Business Platform'a erişimi Meta onaylı bir aracı üzerinden sağlayan şirket. Numara kaydı, şablon onayı ve faturalama BSP üzerinden yürüyebilir. Doğrudan Cloud API kullanan işletmeler için zorunlu değildir.

BSUID

WhatsApp'ta bir kişiyi, işletme bazında tanımlayan kimlik. Aynı kişi farklı işletmelerde farklı kimlikle görünür; bu yüzden bir listeyi başka bir işletmeye taşıyamazsınız.

Buton (quick reply / interactive button)

Kullanıcının yazmak yerine dokunarak seçtiği yanıt. Instagram'da hızlı yanıt, WhatsApp'ta etkileşimli yanıt butonu olarak geçer. Sayıları ve başlık uzunlukları kanala göre sınırlıdır.

Carousel (karusel / galeri)

Yan yana kaydırılan kart dizisi. Ürün listelemek için kullanılır. Instagram tek mesajda karusel gönderebilir; WhatsApp kartları sırayla iletir.

CTWA (Click to WhatsApp Ads)

Tıklandığında WhatsApp sohbeti açan reklam biçimi. Kullanıcı sohbeti kendi başlattığı için mesajlaşma penceresi açılır. Instagram tarafındaki karşılığı “Click to Instagram Direct”tir.

Çıkış (exit / port)

Bir akış adımının bağlanabildiği yol. Mesaj adımının tek çıkışı olabilir; buton adımının her butonu ayrı bir çıkıştır. Bağlanmamış çıkış, konuşmanın sessizce bitmesi demektir.

Devir (handover)

Otomasyonun durup sohbetin bir insana geçmesi. İyi kurulmuş akışlarda temsilci yazmaya başladığı anda otomasyon kendiliğinden susar ve geri verilene kadar araya girmez.

Etiket (tag)

Kişiye ya da sohbete eklenen kısa işaret: “fiyat sordu”, “kargo bekliyor”, “toptan”. Sonradan süzmek, segment oluşturmak ve akış içinde koşul kurmak için kullanılır.

Gelen kutusu (shared inbox)

Farklı kanallardan gelen mesajların tek listede toplandığı ekran. Ortak gelen kutusunun asıl faydası kanal birleştirmek değil, aynı mesaja iki kişinin birden cevap yazmasını engellemektir.

H – O

Hızlı yanıt (saved reply)

Temsilcinin kısayolla çağırıp gönderdiği hazır metin. Bot değildir: gönderme kararını insan verir. Otomasyondan farkı, koşul ve bekleme içermemesidir.

Hikâye yanıtı (story reply)

Kullanıcının hikâyenize yazdığı mesaj. Doğrudan mesaj kutusuna düşer ve mesajlaşma penceresini açar. Etiketlenme (mention) ise ayrı bir olaydır.

İnsan temsilci etiketi (human agent tag)

Meta'nın Messenger ve Instagram için tanımladığı, yanıt penceresini 7 güne kadar uzatan etiket. Politika belgesine göre yalnızca bir insanın yazdığı mesajlar için kullanılabilir; otomatik gönderime bağlanamaz.

Kart (card / generic template)

Görsel, başlık, alt başlık ve en çok üç butondan oluşan zengin mesaj biçimi. Tek ürünü tanıtmak için kullanılır.

Koşul (condition)

Akışın yolunu ikiye ayıran adım. Etikete, kanala, saate, güne, son yanıta ya da sohbetin kime atandığına bakabilir.

Liste mesajı (list message)

WhatsApp'a özgü, menü biçiminde seçenek sunan mesaj türü. Instagram'da karşılığı olmadığı için satırlar genellikle hızlı yanıtlara düşürülür.

Mesaj penceresi → bkz. Mesajlaşma penceresi

Mesajlaşma penceresi (messaging window)

Kullanıcının son mesajından sonra serbestçe yanıt verebildiğiniz 24 saatlik süre. WhatsApp belgelerinde “müşteri hizmetleri penceresi”, Meta'nın Messenger/Instagram politikasında “standart mesajlaşma penceresi” olarak geçer. Kullanıcı tekrar yazarsa süre baştan başlar.

Opt-in / opt-out

Kişinin mesaj almayı kabul etmesi ve vazgeçmesi. Platform kuralı ile ülke mevzuatı iki ayrı yükümlülüktür: biri hesabınızın kapanmasını, diğeri idari para cezasını önler.

Oturum (run / session)

Bir kişide çalışan tek bir akış örneği. Başlangıcı tetikleyici, sonu bitiş adımı ya da zaman aşımıdır. Aynı kişide aynı anda kaç oturum çalışabileceği aracın kuralına bağlıdır.

Otomatik yanıt (auto reply)

Gelen mesaja koşulsuz dönen tek mesajlık cevap. En basit otomasyon biçimidir; mesai dışı bilgilendirme için yaygındır.

P – Z

Pencere dışı mesaj → bkz. Şablon mesaj

Postback

Kullanıcı bir butona dokunduğunda sisteme dönen, ekranda görünmeyen veri. Akışın hangi butonun seçildiğini anlamasını sağlar.

Referans bağlantısı (ref link)

İçine kaynak bilgisi gömülmüş sohbet bağlantısı (ig.me, wa.me ya da reklam bağlantısı). Sohbetin hangi kampanyadan geldiğini ayırt etmeyi sağlar.

Sohbet kategorisi (conversation category)

WhatsApp'ta şablonun amacı: pazarlama, hizmet bildirimi (utility) ve doğrulama (authentication). Kategori hem onay sürecini hem ücretlendirmeyi belirler.

Süper yönetici / rol (role)

Panelde kimin neyi görüp değiştirebileceğini belirleyen yetki seviyesi. Kanal ayarları ve faturalama genellikle en üst rollerde kalır.

Şablon mesaj (message template / HSM)

WhatsApp'ta pencere kapandıktan sonra gönderilebilen, Meta tarafından önceden onaylanmış mesaj. Değişken alanları vardır; metin onay aldıktan sonra serbestçe değiştirilemez.

Segment

Belirli koşulları sağlayan kişilerin oluşturduğu liste: “son 30 günde fiyat sormuş, satın almamış” gibi. Süzgeçlerin kaydedilmiş hâli olarak düşünülebilir.

Sıklık sınırı (rate limit)

Belirli bir sürede gönderilebilecek mesaj sayısı. Platform tarafında da, aracınızın kendi koruması olarak da bulunur. Sınıra takılan mesaj kaybolmaz, kuyrukta bekler.

Simülatör (test ekranı)

Akışı gerçek kanala dokunmadan, tarayıcıda denediğiniz ekran. Yayına almadan önce mantık hatalarını yakalamanın en ucuz yoludur.

Taslak / yayın (draft / publish)

Üzerinde çalıştığınız hâl ile müşterilerin gördüğü hâl. Taslakta yaptığınız değişiklik, siz yayına almadan kimseye ulaşmaz.

Tekrar kuralı (re-entry rule)

Aynı kişinin aynı akışa tekrar girip giremeyeceği: her seferinde, bir kez, günde bir ya da seçilen sıklıkta. Yanlış kurulduğunda aynı kişiye aynı mesaj defalarca gider.

Tetikleyici (trigger)

Akışı başlatan olay. Anahtar kelime, yorum, hikâye yanıtı, gönderi paylaşımı, referans bağlantısı ya da “ilk mesaj” olabilir.

Varsayılan yanıt (default reply)

Hiçbir tetikleyici eşleşmediğinde devreye giren yedek mesaj. Genellikle bir menü sunar ya da sohbeti insana yönlendirir.

WABA (WhatsApp Business Account)

Meta İş Yöneticisi altında açılan, telefon numaralarınızı ve şablonlarınızı barındıran hesap. Kalite derecesi ve gönderim limitleri bu hesap üzerinden izlenir.

Webhook

Platformun, bir olay olduğunda (mesaj geldi, yorum yazıldı) sunucunuza gönderdiği anlık bildirim. Otomasyonun “olan biteni” öğrenme yolu budur; siz sormazsınız, platform haber verir.

Yanıt bekleme (wait for reply)

Akışın durup kullanıcının yazmasını beklediği adım. Zaman aşımı süresi verilir; süre dolduğunda akış başka bir yola sapar ya da biter.

Yorumdan DM (comment to DM)

Gönderi veya Reel yorumuna göre kişiye özel mesaj gönderme. Meta'nın kurallarına göre yorumdan doğan ilk mesaj özel yanıt olarak gider ve yorum başına bir kezle sınırlıdır.

24 saat kuralı

Mesajlaşma penceresinin yaygın adı. Ayrıntılı anlatım ve karar tablosu için WhatsApp 24 saat kuralı rehberine bakın.